Jaarlijks komen duizend kansarme Berlijnse kinderen naar Nederland om bij vakantieouders een ontspannen vakantie te beleven. Pax Kinderhulp organiseert al zestig jaar deze vakanties maar is elk jaar weer op zoek naar nieuwe vakantiegezinnen. Greta Rubingh (51) ontvangt al negen jaar het Berlijnse meisje Lisa* in haar gezin.

Hoe kwamen jullie in contact met Pax Kinderhulp?

“In 2009 zag ik een advertentie in de krant over Pax Kinderhulp. Via een vriendin had ik er al eerder van gehoord; zij had kinderen via Pax Kinderhulp gehad. Zelf wilden we graag een kind helpen en vonden dit de juiste manier om dat te doen.”

Moesten jullie daar lang over nadenken?   

“Nee, eigenlijk wist ik meteen dat ik het heel graag wilde. Terwijl mijn man Erwin (54) zich eerst beter wilde informeren, zou ik het liefst meteen beginnen. We bespraken het met onze twee dochters, toentertijd 7 en 9 jaar. Het was belangrijk dat zij het er ook mee eens waren. Er komt toch ineens een kind in huis waar zij hun ouders mee moeten delen. Ik had het niet gedaan als ze zo jong waren dat ze daar geen inspraak over hadden gehad. Tenminste, niet in onze situatie. We hebben onze dochters geadopteerd uit China. Voor mij was het belangrijk dat ons gezin eerst stabiel was voordat we daarbij een kind in huis namen voor een paar weken, zonder dat je weet hoe dat kind is. Je weet niet uit wat voor een situatie hij/zij komt en wat voor een rugzakje dat kind meeneemt. Maar door onze ervaring met adoptie durf je dat misschien wel makkelijker aan omdat je zo’n soort stap al eerder hebt gedaan. We hebben uiteindelijk een week met elkaar overlegd waarna ik reageerde op de advertentie. Diezelfde zomer kwam Lisa drie weken bij ons vakantie vieren.”

Hoe was het toen jullie haar ophaalden?

“We vonden het heel schattig en zielig tegelijkertijd. Ze had een lange reis gemaakt en was erg jong (4 jaar). We kregen het gevoel dat ze nog niet besefte wat er aan de hand was. We namen haar mee in de auto en toen begon ze te huilen. Ik geloof dat ze een paar uur heeft gehuild. Zo’n meisje is op de bus gezet in Berlijn, onwetend wat er gaat gebeuren, en komt dan in een vreemd gezin.

‘Ik twijfelde wel even: doen we hier wel goed aan?’

De begeleiders zijn weg, haar ouders zijn er niet, haar zus ging naar een ander gezin. Geen wonder, dan ben je als kind even heel bang en duurt het even voordat je dat vertrouwen weer hebt. We belden haar moeder om te zeggen dat ze goed aangekomen was. Ze had veel heimwee en de eerste nachten waren moeilijk. Ik twijfelde wel even: doen we hier wel goed aan? Lisa heeft wel een vader en een moeder natuurlijk, dat is anders dan dat je een kind uit een kindertehuis krijgt. Uiteindelijk had ze overdag zo veel afleiding en plezier dat ik wist dat het echt goed was. Ik denk dat het in ons voordeel werkte dat we twee kinderen hebben geadopteerd. We wisten dat hechting en vertrouwen lang duurt.”

Het was een jong meisje en ze sprak alleen nog maar Duits. Konden jullie wel met haar communiceren?                                 

“Mijn man en ik spreken gelukkig goed Duits. De kinderen spraken onderling Nederlands en Duits, wat goed ging. Soms ging het fout; dan vroeg de een om buiten te spelen en stond de een buiten en de ander boven.”

Praten jullie met Lisa over haar thuissituatie?

“We proberen daar zo weinig mogelijk over te praten. Toen het vertrouwen kwam, vertelde ze daar mondjesmaat over. Je ziet wel dat er een bepaalde schaamte is over haar thuissituatie. Dat respecteer je ook en dan forceer je dat niet, ik ging er niet extra over navragen. Ze komt uit een groot gezin en haar ouders hebben beide geen werk. Er is armoede en daardoor veel stress in het gezin.”

‘Er is een bepaalde schaamte over haar thuissituatie’

Is het voor de ouders niet schrijnend dat ze bij jullie wel zorgeloos een vakantie heeft en thuis niet? 

“Dat is iets wat altijd een beetje ter discussie staat. Mensen zeggen dan: ‘Het is toch zielig als je een kind hierheen haalt met alle luxe en dat ze dan weer terug gaat?’ Je moet het je voorstellen zoals je zelf een vakantie boekt. Dan wil je luxe en ga je all-inclusive. Maar hoe fijn is het om weer thuis te komen, zonder al die luxe? Dat is een beetje hetzelfde effect dat zo’n kind heeft. Onze kinderen spelen wel eens met anderen die in een luxe wijk wonen en dan denken ze: dat wil ik ook. Het is iets wat je de kinderen leert; het is zoals het is en niets is wat het lijkt.”

Wat doen jullie als Lisa er is?

“De eerste vakanties deden we niets speciaals. We waren thuis en Lisa speelde veel buiten met onze kinderen. Het was mooi weer dus ze speelden met waterpistooltjes buiten of in de speeltuin in de buurt. Ze was vooral even kind in ons gezin. Tegenwoordig gaan we een paar dagen ergens heen, bijvoorbeeld een camping. Dit jaar gaat ze voor het eerst mee naar Italië. Lisa wordt nu dertien en het kan best zijn dat ze straks niet meer komt. Ze mag komen tot haar zestiende via Pax Kinderhulp en ze zegt dat ze wel blijft komen, maar ze kan zomaar van gedachten veranderen. Ik dacht daarom: laten we haar een week met ons mee op vakantie nemen.”

Door de jaren heen groeit Lisa mee met het gezin maar ervaart ook dat ze dat dit gezin stabiel is en haar eigen gezin niet. Hoe gaan jullie daarmee om?                                                   

“Naarmate ze ouder werd zei ze weleens: ‘Dat wil ik ook, waarom hebben wij dat niet?’ Ik zei: ‘Je bent een intelligent meisje, doe alsjeblieft je best op school. Als je goed je best doet, kun je de cirkel doorbreken en iets van het leven maken zoals jij dat wil.’

‘Als je goed je best doet, kun je de cirkel doorbreken’

Wij hebben haar belooft dat we meekijken naar de mogelijkheden van studeren zodra ze klaar is met de middelbare school.  Het gaat niet vanzelf, je krijgt alleen maar dingen door ervoor te werken en er iets voor te doen. Dat brengen we onze kinderen bij en dat willen we haar ook bijbrengen. We hopen dat door deze weken die ze bij ons doorbrengt, ze ziet dat het anders kan en dat het tot haar doordringt. Ik heb het idee dat ze dat wel meekrijgt, dat is wel heel mooi.”

Wat leert ze bij jullie wat ze thuis niet kent?              

“Iets duidelijk maken aan iemand op een rustige manier. Als ik boos op de kinderen ben, schreeuw ik niet maar praat ik met ze. De vader van Lisa schreeuwt en commandeert. Wat zij leert is wat het is om respect naar elkaar te hebben en dat dat van twee kanten komt. Wat wel heel leuk is, is dat ze een keer haar vader aan de telefoon had en in het Duits zei: ‘Papa, ze proberen hier een dame van me te maken.’ Ze had het over onze tafelmanieren. Als ze met haar hand haar hoofd ondersteunt en heel ongeïnteresseerd aan tafel zit, zeg ik: ‘Lisa, is je hoofd moe?’ Zulke dingen maken blijkbaar indruk, ik moest toen wel lachen.”

Wat leren jullie van haar wat jullie niet kenden?                

“Ze heeft een enorm gevoel voor humor en is heel stoer. Ze vindt niets eng, stapt overal op af en is niet verlegen. Ze maakt makkelijk contact, iets wat onze kinderen ook oppakken. Onze dochters kijken door Lisa met andere ogen naar de wereld. Lisa vindt alles lekker. Thuis eet ze anders dan hier; daar hebben ze het geld niet om elke dag warm te eten. Lisa eet weleens dagen alleen brood. Uiteindelijk zien onze kinderen dat ook en waarderen ze meer wat ze hebben en dat zulke dingen niet vanzelfsprekend zijn.”

‘Thuis eet ze weleens dagen alleen brood’

Hoe is jullie band met Lisa?   

“Onze dochters kunnen goed met haar opschieten en noemen Lisa echt hun gastzusje; ze hoort er helemaal bij. Toch is het wel anders dan dat ze van elkaar zusjes zijn. We houden van Lisa maar als ze niet meer komt is het ook goed. Ze is een ontzettend leuk en lief kind maar je hebt altijd een soort grens in het houden van. Anders kan het gewoon niet, dat zou te moeilijk zijn. Er kan een moment komen dat ze helemaal niet meer komt en dat houd je in je hoofd.”

Wat zou je tegen anderen willen zeggen die het overwegen om een vakantiekind in huis te nemen? 

“Je moet het altijd een kans geven en er niet te moeilijk over denken. Het gastkind draait mee met het gezin zoals het is. Je hoeft geen extra dingen te ondernemen. Het moment dat het kind bij je is, is het voor dat kind al een vakantie. Als je dat kan bieden, is het al alles wat je kan doen. Ik hoor mensen vaak zeggen: ‘Wat goed dat jullie dat doen, dat zou bij ons niet kunnen want…’ Iedereen heeft duizend redenen waarom het niet kan. Als er een of twee redenen zijn waarom je het wel zou doen, waarom doe je het dan gewoon niet?

‘Het is pas een probleem als je er een probleem van maakt’

Mijn kinderen hadden een oppas als ik werkte. Of die oppas dan kwam voor twee of drie meisjes maakt dan ook niet uit. De taal is voor kinderen geen probleem en het is pas een probleem als je er een probleem van maakt.  Het belangrijkste is dat je er zo veel voor terug krijgt. Je leest over de situaties van deze kinderen in kranten en denkt: wat erg. Nu doe je daadwerkelijk iets. Het voelt goed als je een kindje zo blij ziet, lekker ziet eten en met rode wangen terug op de bus zet. Dat vind ik een groot cadeau.”

 

*In verband met privacyredenen is de naam Lisa gefingeerd.

Post Author: admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *